Литература

Повик за спас - Согорување на душата

12.03.2024.
Повик за спас - Согорување на душата
Повик за спас - Согорување на душата

Книжевно сокаче со Јована Матевска Атанасова

 

 

“Умот е уред без црвено копче.”

Иако по непишани правила, хорорите се случуваат на фарми, во темните агли на густо вегетирани шуми, на напуштени автопати и  во опседнати куќи, кои се занимаваат со паранормалното, ретко кога, со отворени очи и усни искривени од крик, гледаме во очите на хорорите што се случуваат околу нас, а тоа се судбините исплетени во менталните институции. Пациентите исто како и првите, заробениците во куќите на ужасот, викаат без да бидат слушнати, протестираат без уважување на нивниот глас кој општеството малициозно го оспорува. Ова бавно согорување на душата, едно спонтано горење на човечното во човекот без разлика на која фреквенција застанала менталната рамнотежа е брутално опишано во книгата „Повик за спас„ од еден од најсилните гласови во современата италијанска книжевност- Даниеле Менкарели.

Во време кога секој трет тинејџер се чувствува потиштено, депресивно и анксиозно и статистиката е генерациски аперитив на ниво на семејство, овој стотинастраничен роман, автофикција за најголемото злосторство направено врз човекот-раситнувањето на неговата душевност, доаѓа како прочистување. Вознемирувачкото патешествие на Даниеле, неслучајно крстен по авторот е една јамка, далеку поинтимна, па може да се размислува за неа и како катета на темелната работа на Кен Кисеј подврзана во антологиската „Лет над кукавичкото гнездо“. Во душевната болница може да се почувствува скапувањето и покрај остриот и продорен мирис на дезинфициенси и препознатливиот на фармаколошки раствори и апчиња кој се излачува од урината и тоалетите, од потта и солзите на пациентите, од празнината која по секое ново помрачување останува празна, без срце, без ритам, без потскокнување на радост и болка. 

Јуни 1994 година. На светското првенство во фудбал Италија е поразена од Ирска. Даниеле доживува исклучително насилна епизода при која татко му колабира по што му е одредена седумдневна психијатриска опсервација. Хоспитализиран е присилно, во привремен “стационар” каде најчесто се упатуваат пациентите со акутни симптоми за понатамошна експлорација и евалуација. Иако крајно изреволтиран од изборот и безизлезноста, Даниеле постепено започнува да се чувствува прифатено и безбедно на единственото место на кое ни на сон не би престојувал. Секој со свој жиг, Мадонина, Џанлука, Џорџо и Марио заедно со Даниеле стануваат пакт, си пружаат меѓусебна поддршка, влегуваат во улога на морални судии пред да седнат на клупата на обвинети поради тоа неблагородно отстапување од нормалноста. Во виорот од разлетани инхибитори на серотонин, преплашени медицински сестри и незаинтересирани доктори, единствената поткрепа, од мисла до реализација, покрај металните решетки е сочувството.

Во санаториумите испаруваат сите проблеми на пациентите кои најчесто се чувствуваат заробени како во аквариум, во стапиците подметнати од самите себе и потпомогнати од докторите. Честопати овие непланирани цимери се последната бронхија на семејното дрво што се затнала и чувството на “спас за саканите, спас од самите себе, спас од светот”, на отпадок е постојано присутно, па и ретко излечливо.

"Повремено, од другите соби, од другите светови се слушаат крици и плач од кои и карпата би затреперила."

Не само што овие луѓе копнеат по емоции, често недоволно моќни да ги почувствуваат на своја кожа, кој поради трауми, кој поради патологијата на менталниот тег што му натежнува во главата, во корените се само луѓе. Бараат и даваат, земаат и бегаат.

Романот си поигрува со физичката мерливост "нормално/болно" и се обидува да ги разруши стигмата и предрасудите кои се тркалаат низ ходниците на санаториумите и прелеваат во секојдневието, така сурови и неограничени. Дали ментално растроената личност е терминално болна? Што се крие зад фасадата на секој од нив: авторитарна мајка или лошо распоредена генетика? 

Истовремено критика за модерното општество, за антропоцентризмот за кој луѓето произволно се борат за рамноправност додека тајно навиваат да создадат хиерархија на чиј врв и самите ќе се искачат, “Повик за спас” е голо и брутално парче уметност во пишана форма. Според романот е снимена и серијата “Tutto chiede salvezza” со одлична актерска екипа која достојно го отсликува дејството.

Поврзани производи

Sačuvano u omiljne
Motivišuće
Kreativno
Prilagođeno uzrastu
300 МКД

Остави коментар

Во моментов нема коментари

Слични статии

05.
Apr.
Литература
Магијата на приказните е безгранична! Приказните ги учат децата на сите животни лекции. Им помагаат да сознаат што е добро, а што е лошо, како си ги распозна...
01.
Apr.
Литература
На денешен ден (1 април), пред 95 години во Брно, (некогашна) Чехословачка, е роден еден од најпознатите современи светски писатели Милан Кундера. Чешкиот ав...
27.
Mar.
Литература
Во чест на Светскиот ден на театарот со книгите, потсетуваме на три значајни книги, кои се достапни во книжарниците „Литература.мк“:  моногр...
25.
Mar.
Литература
Со книжевната едиција „Порта Европа“, која е во издание на „Арс Либрис“, дел од „Арс Ламина – публикации“, го ...
22.
Mar.
Литература
Неизбежна литература за секој што се занимава со модата, но и како задолжителен учебник за секој студент на моден дизајн. Вредна документација на идентитетот...
14.
Mar.
Литература
Оваа сликовница, илустрирана од македонскиот сликар и автор на книги за деца Ване Костуранов, со текст на српската авторка Ана Торма, носи топла порака за ра...
11.
Mar.
Литература
Лауреатот на „Пегаз“, кој е во издание на „Арс Ламина“, е меѓу петте кандидати за победник на 25. издание на наградата во организациј...
01.
Mar.
Литература
Шестиот конкурс за наградата „Пегаз“, што ја организира издавачката куќа „Арс Ламина“ во соработка со Фондацијата за унапредување и п...
11.
Feb.
Литература
Книжевно сокаче со Јована Матевска Атанасова: Сите го знаеме името на Агата, но дали го знаеме името на љубовницата на нејзиниот сопруг, онаа бесрамница...
01.
Feb.
Литература
Македонскиот претседател Стево Пендаровски ѝ додели Орден за заслугина Оливера Николова, една од најплодотворните, најнаградувани и најчитани македонски писа...
array(0) {
}
Memory Consumption is: 10.43 MB